Michaił Bułhakow „Mistrz i Małgorzata” Karta lektury „Właściwa akcja utworu toczy się we współczesnej pisarzowi Moskwie, w ciągu kilku dni, ale za sprawą Wolanda i jego świty ogarniamy wiele miejsc i czasów. Bułhakow w sposób niezwykle harmonijny . poł. ą. czy. ł. trzy w. ą. tki: realistyczny, fantastyczny, historyczny, Mistrz i Małgorzata - Motyw miasta. W powieści przedstawione są dwa miasta- starożytne Jeruszalaim i Moskwa lat trzydziestych XX wieku. Oba miasta są pokazane jako straszne, smutne miejsca, w których ludzie nie potrafią być szczęśliwi. Życie w nich zmusza ich do ciągłej walki i kłamstw. Już same opisy pogody powodują złe Tytuł sztuki: Mistrz i Małgorzata Autor: według Michaiła Bułhakowa Reżyser: Krystian Lupa Scenograf: Krystian Lupa Na zdjęciu: Mistrz - Zbigniew W. Kaleta Autor zdjęcia: Marek Gardulski Data premiery: 9,10.05.2002 Ściągi gotowce wydrukowane, czy też Ebuda-cd - ściągi na płycie. Oprócz: Scenariusze lekcji do lektury wakacje Mikołajka. Użytkownicy szukali również w naszych zbiorach: wiersze okolicznosciowe pogrzeb. list motywacyjny nauczyciel przedszkola chomikuj. ostatnie pożegnanie zmarłego tekst. ostatnie pożegnanie zmarłego tekst. . 1. Garść informacji o autorze. Michaił Bułhakow (1891-1940), lekarz wojskowy, po I wojnie światowej całkowicie poświęcił się literaturze. Zasłynął powieścią "Biała gwardia" (1925) opowiadającą o losach rosyjskiej inteligencji podczas rewolucji. Został przez to uznany za wroga klasowego i pozbawiony możliwości wydawania kolejnych utworów. 2. Jak powstała najsłynniejsza powieść Bułhakowa? "Mistrz i Małgorzata" to dzieło życia pisarza, w którym zawarł swoje osobiste doświadczenia dotyczące problemów artysty w ustroju totalitarnym. Tworzył je z przerwami w latach 1929-1940, a więc przez 11 lat, aż do swoich ostatnich dni. W roku 1929 powstało pierwszych 15 rozdziałów, które zatytułował "Konsultant z kopytem". W kolejnych latach kilkakrotnie przeredagowywał powieść, a nawet spalił jej początkowe fragmenty. Ostatnich poprawek dokonał na łożu śmierci i podobno do końca nie był zadowolony z efektu. W ojczyźnie pisarza powieść doczekała się wydania (skróconego przez cenzurę) dopiero w roku 1966/67, w Polsce - w 1969. Pełną wersję utworu Polacy poznali dopiero w 1981 a Rosjanie w 1989 roku (po zmianach ustrojowych, czyli tzw. pierestrojce). 3. Jaki to gatunek? Na pewno powieść, ale jaka? Trudno to określić, bo jest zagadkowa, wieloznaczna i łączy w sobie różne elementy:a) wewnętrzne przeżycia bohaterów - powieść psychologicznab) opis codziennego życia mieszkańców Moskwy - powieść obyczajowac) rzeczywistość w ustroju totalitarnym - powieść politycznad) ośmieszanie rzeczywistości - powieść satyrycznae) tematy egzystencjalne - powieść filozoficznaf) wątek Wolanda i jego świty - powieść fantastycznag) wątek Poncjusza Piłata i Jeszuy Ha-Nocri - powieść religijna lub historycznah) uniwersalność prawd dotyczących życia człowieka - powieść parabolicznaWybitny rosyjski literaturoznawca - Michał Bachtin (1895-1975) [ten sam, który nazwał "Zbrodnię i karę" powieścią polifoniczną] - uważał, że utwór Bułhakowa to Wikipedii: Satyra menippejska, menippea – to gatunek literatury satyrycznej. Jej nazwa wywodzi się od imienia greckiego cynika Menipposa. Menippea charakteryzuje się połączeniem pierwiastków fantastycznych i realizmu, prozy i wiersza, a także spajaniem różnych form stylistycznych. Jej bohaterem jest najczęściej mędrzec. 4. O czym to jest? Fabuła utworu złożona jest z trzech wątków. 1) Szatan Woland, jako mistrz czarnej magii, przybywa na tydzień do Moskwy lat 30-tych XX wieku, żeby urządzić tu tradycyjny Wiosenny bal pełni księżyca (Bal stu królów) i znaleźć królową tej uroczystości, koniecznie o imieniu Małgorzata. Najpierw zdobywa lokal, w magiczny sposób usuwając z niego dotychczasowych lokatorów. Następnie urządza pokaz magii w teatrze "Variétés", by przyjrzeć się zgromadzonym na widowni mieszkańcom Moskwy. Odkrywa powszechne wady społeczeństwa: korupcję, donosicielstwo, złodziejstwo, pijaństwo, wyuzdanie, chciwość, biurokrację, nadużywanie stanowisk, strach przed władzą, przymusowy ateizm i rozmaite absurdy wynikające z systemu totalitarnego. To tzw. wątek moskiewski. 2) W tle wydarzeń cytowana jest (powieść w powieści) apokryficzna powieść o Poncjuszu Piłacie, prokuratorze Judei, który wbrew swoim przekonaniom, powodowany strachem przed gniewem cesarza, skazał Jezusa na męczeńską śmierć. Jezus z Nazaretu nazywa się tutaj Jeszua-Ha-Nocri, a akcja toczy się w Jeruszalaim. To tzw. wątek historyczny albo biblijny. Poświęcono mu 4 rozdziały (II - Poncjusz Piłat, XVI - Kaźń, XXV - Jak prokurator usiłował ocalić Judę z Kiriatu, XXVI - Złożenie do grobuPrzesłanie powieści zawiera się w jednym zdaniu: Największym grzechem jest tchórzostwo rozumiane jako brak odwagi do przeciwstawienia się złu i niesprawiedliwości w obawie przed utratą własnych przywilejów. 3) W dziele Bułhakowa jest również wątek miłosny, zasygnalizowany zresztą w tytule. To historia 30-letniej mężatki, Małgorzaty, która potajemnie wiąże się z 38-letnim pisarzem pracującym nad debiutancką powieścią o Poncjuszu Pilacie. Oboje uważają, że są sobie przeznaczeni. Kobieta wspiera artystę w jego twórczości i nazywa Mistrzem. Ich związek trwa od wiosny do października, kiedy pisarz załamuje się nagonką cenzury, traci mieszkanie wskutek zdrady fałszywego przyjaciela, błąka się po okolicy, a w końcu z własnej woli daje się zamknąć w klinice psychiatrycznej. Zakochani odnajdują się na nowo i pozostają ze sobą na wieczność dzięki wstawiennictwu zarówno szatana jak i Jezusa. 5. Kiedy toczy się akcja powieści?Akcja powieści rozgrywa się w ciagu trzech dni - od 1 do 4 maja 1929 roku. Jest to prawosławny Wielki Tydzień, czyli czas przed świętem maja (środa) - przybycie Wolanda2 maja (czwartek) - pokaz czarnej magii3 maja (piątek wieczór/noc) - bal u szatana4 maja (sobota rano) - odejście sztana i jego świty6. Gdzie toczy się akcja powieści? Centrum wydarzeń: Moskwa, ul. Sadowa 302A/50 - pięciopokojowe mieszkanie na czwartym piętrze. Dwa lata temu należało do wdowy po jubilerze, która trzy pokoje odnajmowała. Pewnego poniedziałku, a następnie środy, lokatorzy jeden po drugim nie wrócili do domu, wkrótce znikła również właścicielka i jej służąca. Tydzień później wprowadzili się tam dwaj moskiewscy prominenci: prezes zarządu Massolitu, Berlioz (3 pokoje), i dyrektor teatru "Variétés", Lichodiejew (2 pokoje), obaj z małżonkami, które w ciągu miesiąca również przepadły, ale przynajmniej jedna raczej z własnej woli :-) Kiedy zaczyna się akcja, Berlioz ginie pod kołami tramwaju, Lichodiejew zostaje teleportowany przez szatana do Jałty, a ich służąca Grunia delegowana na urlop do Woroneża. Prezes spółdzielni mieszkaniowej, do której należy kamienica, Bosy, wrobiony przez Korowiowa (pomocnik Wolanda) w spekulacje walutowe, zostaje aresztowany, a jedyny świadek jego aresztowania, Kwascow, sąsiad spod nr 11, znika. Na przesłuchaniu Bosy denuncjuje sekretarza zarządu spółdzielni - Proleżniewa, który najprawdopodobniej zostaje zatrzymany. Tak Woland zdobywa lokal na bal, wykorzystując powszechne w ustroju totalitarnym metody pozbywania się niewygodnych obywateli. Warto dodać, że szatan wprowadza w przestrzeń mieszkania tzw. piąty wymiar, tzn. że może się ono dowolnie powiększać, być miejscem magicznych wydarzeń, gościć postacie z zaświatów, ale dla niewtajemniczonych nadal pozostaje zwykłym pustym lokalem. - Michał Aleksandrowicz Berlioz - redaktor miesięcznika literackiego i prezes zarządu jednego z największych stowarzyszeń literackich Moskwy (Massolitu), uśmiercony na początku powieści Klinika psychiatryczna doktora Strawińskiego - nowoczesny luksusowy szpital pod Moskwą, gdzie trafiają wszyscy, których zachowanie odbiega od norm uznanych przez władze. Pacjentów dostarcza pogotowie i milicja, są oni diagnozowani jako schizofrenicy (tzw. schizofrenia bezobjawowa) i przetrzymywani w zamknięciu. Owi pacjenci to: - poeta Iwan Nikołajewicz Ponyriow, pseud. Bezdomny (pokój 117) - za niedorzeczne zachowanie po śmierci Berlioza oraz nieskładne opowieści o Poncjuszu Piłacie i spotkaniu z Wolandem, Korowiowem oraz Behemotem. - Mistrz (pokój 118) - niedoceniony przez krytykę pisarz, wyrzucony podstępem z domu, zgłosil się do kliniki dobrowolnie. - Nikanor Iwanowicz Bosy (pokój 119) - skorumpowany prezez spółdzielni za nonsensowne opowieści o przemianie rubli w dolary - Żorż Bengalski, konferansjer (pokój 120) - z powodu szoku po utracie i odzyskaniu głowy - chór - pracownicy oddziału komisji nadzoru widowisk i rozrywek lżejszego gatunku - gdyż nie mogli przestać śpiewać Teatr "Variétés" - miejsce spektaklu czarnej magii Wolanda i późniejszych magicznych wydarzeń Pracownicy: - Stiepan Lichodiejew - dyrektor - Rimski - dyrektor finansowy - Iwan Warionucha - administrator - Łastoczkin - główny księgowy - Żorż Bengalski - konferansjer - Andriej Sokow - bufetowy Urzędnicy współpracujących instytucji kulturalnych: - Prochor Piotrowicz (komisja nadzoru widowisk i rozrywek lżejszego gatunku) - Arkadiusz Siemplejarow (komisja akustyczna) Gribojedow, dom Gribojedowa - budynek Massolitu, jednego z najwięszych stowarzyszeń literackich. Można tu się zabawić i dobrze zjeść, ale korzystają z tego wyłącznie posiadacze legitymacji (podział społeczeństwa na "lepszych" i "gorszych"). mieszkanie Mistrza na Arbacie, dwa pokoiki w suterenie podstępem odebrane mu przez fałszywego przyjaciela - Alojzego Mogarycza mieszkanie Małgorzaty - piętro luksusowej willi w zaułku nieopodal Arbatu; służąca Natasza sklep Torgsinu - luksusowe towary dla cudzoziemców i posiadaczy obcej waluty Dom Dramaturga i Literata (Dramlit) - mieszkanie nr 84 krytyka Łatuńskiego - zdemolowane przez Małgorzatę Jeruszlaim - Jeszua -Ha-Nocri (Jezus Nazarejczyk Chrześcijanin) - Poncjusz Piłat 7. Bohaterowie powieści Można ich podzielić na dwie grupy: fikcyjnych (realistycznych i fantastycznych) oraz historycznych (z powieści o Poncjuszu Piłacie). Postacie fantastyczne to Woland i jego świta: Woland - profesor czarnej magii, wysoki mężczyzna o różnokolorowych oczach (czarne i zielone); szatan; w rzeczywistości wyglada jak mrok Korowiow (Fagot) - rudy błazen w kraciastym ubraniu; w rzeczywistości ponury ciemnofioletowy rycerz sztana Behemot - czarny kocur lub grubas o kociej twarzy; w rzeczywistości młodziutki paź-demon (mój ulubiony bohater - wprowadza taką dawkę absurdalnego humoru, że już dla niego samego warto przeczytać powieść :-) Azazello - mężczyzna z wystającym kłem i bielmem na oku; w rzeczywistości demon-morderca Hella - wampirzyca, naga kobieta Abaddon - (mężczyzna w czarnych okularach, pojawia się na balu); anioł zagłady - neutralny (nie służy ani złu, ani dobru) Postacie historyczne występują w wątku jerozolimskim:Jeszua -Ha-Nocri (Jezus Nazarejczyk Chrześcijanin) Poncjusz Piłat 8. Konstrukcja powieści (i treść w pigułce)Utwór składa się z dwóch części. W pierwszej jest 18 rozdziałów, w drugiej 14 + Epilog. Razem 32 rozdziały + Epilog. Rozdziały są ponumerowane po kolei i każdy ma tytuł bezpośrednio związany z I:1) Nigdy nie rozmawiaj z nieznajomymi - dyskusja literatów Berlioza i Ponyriowa (Bezdomnego) z tajemniczym profesorem o dowodach na istnienie Jezusa i Boga; przepowiednia Wolanda dotycząca rychłej śmierci Berlioza; początek opowieści o Poncjusz Piłat - pierwsze spotkanie Jeszui z Piłatem i decyzja o wyroku Dowód siódmy - śmierć Berlioza pod Pogoń - Bezdomny próbuje ścigać tajemniczego Co się stało w Gribojedowie? - dziwne zachowanie Bezdomnego skutkuje odesłaniem go do kliniki Schizofrenia, zgodnie z zapowiedzią - u nowego pacjenta zostaje zdiagnozowana Fatalne mieszkanie - spotkanie Lichodiejewa z Wolandem w sprawie kontraktu na występ w teatrze, teleportacja Lichodiejewa do Pojedynek profesora z poetą - rozmowa Bezdomnego z dyrektorem Głupie dowcipy Korowiowa - Korowiow wręcza prezesowi spółdzielni mieszkaniowej 400 rubli łapowki za zgodę na zamieszkanie Wolanda w mieszkaniu Berlioza, po czym donosi na niego władzom; podczas rewizji ruble zamieniają się w dolary i Bosy zostaje Wieści z Jałty - Rimski i Warionucha nie wierzą w wyjazd dyrektora do Jałty. 11) Rozdwojenie Iwana - w szpitalu Bezdomny bezskutecznie próbuje napisać zawiadomienie o Czarna magia oraz jak ją zdemaskowano - pokaz czarnej magii w teatrze Variétés. 13) Pojawia się bohater - w szpitalu spotkanie Bezdomnego z Mistrzem, autorem powieści o Poncjuszu Piłacie. 14) Chwała kogutowi! - nocne przeżycia Rimskiego po przedstawieniu: wizyta Warionuchy-wampira i gnijącej kobiety zakończona pianiem koguta; ucieczka Rimskiego do Sen Nikanora Iwanowicza - oddawanie waluty w teatrze, sen o Nagiej Kaźń - opis kaźni skazańców, śmierć Jeszui (przebicie serca włócznią). 17) Niespokojny dzień - piątek, dzień po występie Wolanda policja go poszukuje; znikają afisze i umowy; pieniądze w kasie zamieniają się w obcą walutę - aresztowanie Pechowi goście - wizyta Popławskiego (wuja Berlioza) oraz Sokowa (bufetowego) w mieszkaniu na II:19) Małgorzata - rozmowa Małgorzaty z Azazello, który proponuje jej uczestnictwo w balu i daje tajemniczy Krem Azazella - krem zamienia Małgorzatę w piekną czarownicę na Lot - zdemolowanie mieszkania krytyka Przy świecach - przybycie na bal, rola gospodyni Wielki bal u szatana - przygotowania do balu; przybycie gości; Frieda z chusteczką. Woland z głową Wydobycie Mistrza - po balu Malgorzata prosi o darowanie kary Friedzie i przywroócenie Mistrza; Woland odzyskuje maszynopis ksiązki o Piłacie; po powrocie do sutereny Małgorzata czyta Jak prokurator usiłował ocalić Judę z Kiriatu - obawy Piłata o życie Złożenie do grobu - Judę, spieszącego na spotkanie z kochanką, napada dwóch mężczyzn, jeden z nich zabija go nożem. 27) Zagłada mieszkania numer pięćdziesiąt - śledztwo w sprawie tajemniczych wydarzeń, spalenie mieszkania na Ostatnie przygody Korowiowa i Behemota - wizyta Korowiowa i Behemota w Gribojedowie, spalenie budynku. 29) Przesądzone zostają losy Mistrza i Małgorzaty - Mateusz Lewita w imieniu Pana prosi Wolanda, aby obdarzył spokojem Czas już! Czas! - Azazelleo częstuje Mistrza i Małgorzatę zatrutym winem, po czym zmartwychwstali kochankowie odlatuja z nim na Na Worobiowych Górach - Woland ze świtą oraz Mistrz i Małgorzata żegnają Przebaczenie i wiekuista przystań - na księżycu Mistrz uwalnia Piłata i umożliwia mu spotkanie z Jeszuą, a sam z Małgorzatą zamieszkują na wieczność w małym domku. Epilog - życie w Moskwie wraca do normy, tylko Bezdomnego nawiedzają sny o kaźni na Nagiej Znaczenie motta powieści:...Więc kimże w końcu jesteś?– Jam częścią tej siły, która wiecznie zła pragnąc, wiecznie czyni cytat z Fausta Goethego, obrazujący dialog doktora z diabłem Mefistofelesem. BInspirację tym romantycznym dziełem można dostrzec w powieści wielokrotnie, choćby w tytule (Małgorzata to była również ukochana Fausta) czy postaci szatana Wolanda, który na tle zła panującego w Moskwie wydaje się postacią pozytywną. cena: 24,95 złcena z rabatem: 19,96 zł Pełny opis książki: Mistrz i Małgorzata opis książkiWydanie Mistrza i Małgorzaty kompletne bez skrótów i cięć w treści. W tym wydaniu znajdziesz odpowiedzi na pytania z podręcznika - „pewniak na teście”, czyli wskazanie zagadnień, które zwykle pojawiają się w pytaniach z danej lektury we wszelkich testach sprawdzających wiedzę, a także w podręcznikach i na klasówkach. Książka zawiera pełen tekst lektury. Na końcu książki zamieszczono opracowanie, w którym znajduje się bardzo szczegółowe streszczenie oraz drugie skrócone, ułatwiające szybkie przygotowanie się przed lekcją. Opracowanie zawiera ponadto plan wydarzeń, wnikliwie wyjaśnioną problematykę oraz szerokie charakterystyki bohaterów. Przedstawiamy jedną z najpoczytniejszych i najbardziej znanych powieści XX wieku. Intrygująca, kontrowersyjna, wciągająca czytelnika niezwykłą akcją i niespodziewanym biegiem wydarzeń; bawi, wzrusza, zaskakuje i prowokuje do rozmyślań. Historia pary zakochanych - tytułowych Mistrza i Małgorzaty - łączy się z relacją z Jerozolimy pod władzą Poncjusza Piłata i jego spotkania z naprawdę niezwykłym więźniem, ale przede wszystkim z opowieścią o wizycie w komunistycznej Moskwie prawdziwego Szatana i dobranej grupy jego oddanych sług. Tam, gdzie pojawia się Szatan, pozory znikają, nic już nie jest takie, jak przedtem, i dzieją się niewytłumaczalne racjonalnie rzeczy - ale czy rzeczywiście zawsze wynika z nich tylko zło? Powieść w całkowicie nowym, pełnym tłumaczeniu, zgodnym z oryginałem i pozbawionym cięć dokonanych na nim przez rosyjską cenzurę! Opracowanie książki zawarte w tym wydaniu sprawi, że lektura będzie przyjemniejsza, a lekcje polskiego staną się proste i Powieść w całkowicie nowym, pełnym tłumaczeniu, zgodnym z oryginałem i pozbawionym cięć dokonanych na nim przez rosyjską cenzurę! (...) Nie chcę po raz kolejny rozwodzić się nad wydaniem książki od wydawnictwa Greg, ale ciągle jestem zachwycona tą ich dbałością o każdy szczegół. Widać, że przykładają ogromną uwagę do zadowolenia klienta (...) Książka Bułhakowa zaimponowała mi niesamowicie. Ogólnie rzecz ujmując, dosłownie podziwiam umiejętności autora. Stworzyć coś tak fantastycznego z pewnością nie było łatwo, a jeszcze z takim rozmachem, dowcipem i fantazją, to już w zupełności. Mam wrażenie, że Mistrza i Małgorzatę można czytać wielokrotnie i za każdym razem odkrywać w tej książce coś nowego. Gorąco polecam tak znaną, a jednocześnie tak dobrą lekturę. kupujący tę książkę kupili też...spis treściMistrz i Małgorzata Część I Rozdział I. Nigdy nie rozmawiajcie z obcymi Rozdział II. Poncjusz Piłat Rozdział III. Siódmy dowód Rozdział IV. Gonitwa Rozdział V. Co miało miejsce w Gribojedowie Rozdział VI. Schizofrenia, jak było mówione Rozdział VII. Feralne mieszkanie Rozdział VIII. Rozgrywka pomiędzy profesorem a poetą Rozdział IX. Głupie żarty Korowiowa Rozdział X. Nowiny z Jałty Rozdział XI. Iwan rozdwojony Rozdział XII. Czarna magia i jej zdemaskowanie Rozdział XIII. Nadchodzi bohater Rozdział XIV. Kogut wybawca Rozdział XV. Co się śniło Nikanorowi Iwanowiczowi Rozdział XVI. Kaźń Rozdział XVII. Dzień pełen cudów i dziwów Rozdział XVIII. Niefortunni goście Część II Rozdział XIX. Małgorzata Rozdział XX. Maść Azazella Rozdział XXI. Lot Rozdział XXII. W blasku świec Rozdział XXIII. Wielki bal u Szatana Rozdział XXIV. Wykradnięcie Mistrza Rozdział XXV. W jaki sposób prokurator starał się ocalić Judę z Kiriatu Rozdział XXVI. Ostatnia posługa Rozdział XXVII. Kres mieszkania pod pięćdziesiątką Rozdział XXVIII. Ostatnie perypetie Korowiowa i Behemota Rozdział XXIX. Los Mistrza i Małgorzaty zostaje rozstrzygnięty Rozdział XXX. Już czas! Już czas! Rozdział XXXI. Worobiowe Góry Rozdział XXXII. Darowanie win i przystań na wieki Epilog Krótkie opracowanie Krótko o utworze Krótkie streszczenie Motywy Opracowanie Biografia Michaiła Bułhakowa Geneza utworu Okoliczności powstania utworu Co jest tematem utworu? Wyjaśnienie tytułu utworu Czas i miejsce akcji Bohaterowie utworu Plan wydarzeń Streszczenie szczegółowe Charakterystyka głównych bohaterów Mistrz Małgorzata Nikołajewna Poncjusz Piłat Jeszua Ha-Nocri Woland Charakterystyka pozostałych postaci Michał Aleksandrowicz Berlioz Iwan Nikołajewicz Ponyriow (Bezdomny) Mateusz Lewita Problematyka utworu Obraz totalitarnego państwa. Groteska Realia życia codziennego Sztuka w służbie systemu Szpital psychiatryczny Artysta w świecie piłatyzmu. Motyw mistrza i ucznia Relacja między Faustem a Mistrzem i Małgorzatą Gatunek utworu Narrator i styl powieści M. Bułhakowa Symbolika natury w Mistrzu i Małgorzacie Budowa utworu Indeks komentarzy "Przedstawienie Macieja Englerta już ogłoszono wydarzeniem artystycznym. Ilu krytyków , tyle zapewne będzie opinii. Ale jedno pozostaje faktem: Warszawa dostała porcję refleksji na poziomie, o którym dawno nie słyszało się, od którego już się odwykło. Rozmowy o tym "Mistrzu i Małgorzacie" we Współczesnym nie dotyczą fabuły, intrygi, nawet nie aktorstwa (los dobrego przedstawienia, przewrotny i paradoksalny), nie rozwiązań scenicznych, nie widowiskowości, słowem nie tego, czego mógłby oczekiwać reżyser . Te rozmowy to są rozmowy o s e n s i e tego, co zobaczono na scenie." Teresa Krzemień Odrodzenie, r. "Proporcjonalność konstrukcyjną "Mistrza i Małgorzaty", główny wyróżnik powieści, Maciej Englert odwzorował znakomicie; jego czterogodzinny gigant nie nuży ani przez chwilę, toczy się spójnie i wartko, zaś powściągliwość i szlachetną ascezę głównego dramatu rekompensują z powodzeniem widowiskowe sceny takie jak bal u szatana." Jacek Sieradzki Polityka, r. "Spektakl, co rzadko się zdarza, tworzy całość spójną zarówno aktorsko, jak inscenizacyjnie. Kontrastowość dwóch światów nie sprawia - jakby można się było obawiać - iż przedstawienie rozpada się na osobne obszary, rządzone przez nieprzystające do siebie konwencje, przeciwnie: każda z tych konwencji uzasadnia istnienie drugiej. Czystości, konsekwencji ciągu opowieści nie zakłóca ani jeden zbędny pomysł reżyserski, ani jeden zbyt wymyślny ornament - barwność i teatralne bogactwo spektaklu przy całej swojej bujności, są rygorystycznie regulowane.[...) Niezwykły to spektakl." Joanna Godlewska Teatr nr 6, r. "Cała sala nabita, wiele osób siedzi na schodkach w przejściu, ponad setka widzów stoi pod ścianami. Opada kurtyna. Nie kończące się owacje, aplauz na stojąco, okrzyki bis i brawo. Taki był wielki finał występów warszawskich artystów Teatru Współczesnego na scenie moskiewskiej Taganki, gdzie dwukrotnie wystawili"Mistrza i Małgorzatę"." Kurier Polski, r. Artykuły | Teresa Krzemień, Odrodzenie, | Kurier Polski, | Pod kontrolą Wolanda, Teresa Krzemień, Odrodzenie nr 20, | Teatr dla dorosłych, Joanna Godlewska, Teatr nr 6/1987, | Woland i inni, Jacek Sieradzki, Polityka, | Na zakurzonym bulwarze., Bożena Winnicka, Życie Literackie nr 21 , Galeria Przywołać go można na zasadzie porównania obu miast. W obu prawo wymierzają sprawne aparaty władzy- w Jeruszalaim Poncjusz Piłat oraz Kajfasz, obaj powołani na swoje stanowiska przez cesarza Tyberiusza. W Moskwie są to szpicle i członkowie tajnych służb. Władza w obu jest totalitarna, nie maja prawa głosu ci, którzy myślą inaczej niż rządzący- tacy zostają natychmiast usuwani ze społeczeństwa. Władza w Mistrzu i Małgorzacie staje się „gwałtem, zadanym ludziom”. Nie ma wolności słowa, bo grożą za to represje. Dlatego też często powieść Bułhakowa określa się jako utwór o przejawach systemu można rozpatrzyć kwestię władzy szatana. Nie ma on bowiem tak naprawdę władzy absolutnej. Wręcz przeciwnie-jest tylko wykonawcą woli Boga (w którego wierzy!). Nie tylko nie ma władzy nad sytuacją- nie ma również władzy nad samym sobą.

mateusz lewita mistrz i małgorzata